Plan Novog Sada ili tada Racke Varoši (Ratzen Stadt) iz 1745. godine po pisanju Vojislava Puškara u monografiji ” Novi Sad – priče varoških ulica“, sadrži upisane nazive ukupno devet ulica.

plan-NS-3

Ulice su se zvale ovako : Velika čaršija (u današnje doba ulica Pašićeva), Zlatne grede (ovo ime se zadržalo i do dan-danas), Hauptgasse (danas Zmaj Jovina ulica), Piaza (Svetozara Miletića danas), Auf den Brucken (Dunavska), Magazingasse (danas Železnička ulica), Futaker Gasse ( Jevrejska ulica u današnje doba), Grenc Gasse (današnji Bulevar Oslobođenja, deo oko Futoške pijace) i Rakoci Gasse (danas deo ulice Stevana Sremca). Na tom planu je bio ucrtan i trg – Auf den Platz (deo ispred današnjeg Vladičinog dvora).

Mapa-Petrovaradin-i-Novi-Sad

Važno je napomenuti da tada Novi Sad nije imao ni jednu kaldrmisanu ulicu.

hauptgasse

Primetićete da su neke ulice napisane na srpskom a ostale na nemačkom. To je zato što su u Velikoj čaršiji i u ulici Zlatne grede, većinski živalj bili Srbi, a u drugim ulicama Nemci. Jedino su u Rakocijevoj ulici živeli uglavnom Mađari, pa je zato ta ulica dobila mađarski naziv.

plan-NS-1

Almaški kraj koji je nastao kompletnim preseljenjen sela Almaš je bio ucrtan na planu, ali ulice nisu bile ubeležene. Na planu su takođe bila ucrtana i dva groblja, katoličko (koje se nalazilo oko katoličke crkve, u samom centru grada) i pravoslavno groblje koje se nalazilo oko Nikolajevske crkve.

Plan je načinio inženjer vojni A. Karlšmit.

Zahvaljujemo se i gospodinu Zoranu Kneževu za neke informacije u tekstu.